HISTORIEK [1/3] 2005-07-04


Het station van Ukkel : vanaf de oprichting tot heden

Het eerste seismische station in België werd in Ukkel (Brussel) opgericht eind 1898 op initiatief van Eugène Lagrange, professor aan de Koninklijke Militaire School. Het bestond uit een driedelige horizontale von Rebeur-Ehlert-slinger uitgerust met een fotografisch opnamesysteem, dat voor het eerst een aardbeving registreerde op 4 september 1899. Deze slinger werd geïnstalleerd in een ondergronds laboratorium dat speciaal voor seismologische waarnemingen werd opgericht op het domein van de Koninklijke Sterrenwacht van België (KSB). De KSB was in 1890 uit het centrum van Brussel naar Ukkel verhuisd en was op dat moment de enige rustige locatie in België waar een nauwkeurige tijdsbepaling mogelijk was. Het station werd volledig gefinancierd door de mecenas Ernest Solvay en was in feite zijn privé-bezit. De maandelijkse bulletins werden dan ook officieel "Bulletin de la station géophysique d'Uccle (station Ernest Solvay)" genoemd.



Eerste houten paviljoen boven het ondergronds seismisch laboratorium op het domein van de Koninklijke Sterrenwacht te Ukkel, gebouwd in 1898.

De von Rebeur-Ehlert-seismometer (museum KSB) bestaat uit 3 horizontale slingers van het "tuinhek"-type, opgehangen in hoeken van 120° t.o.v. elkaar. Elke slinger is uitgerust met een spiegel waarmee de bewegingen van de slinger fotografisch werden geregistreerd.


Eerste seismogram geregistreerd in België door de von Rebeur-Ehlert-seismometer in Ukkel op 4 september 1899. Het ging om een aardbeving in Alaska met een magnitude van 7.9 (Ms).









In dezelfde periode werd E. Lagrange afgevaardigd voor de permanente seismische commissie, die werd opgericht in 1899, en bijeenkwam in april 1901 te Straatsburg. Tijdens deze vergadering nam Lagrange deel aan de commissie die de Internationale Vereniging voor Seismologie (het huidige IASPEI of International Association of Seismology and Physics of the Earth's Interior) oprichtte.

Op 1 januari 1904 werd het station Ernest Solvay overgedragen aan de Belgische staat, en werd het een onderdeel van de Koninklijke Sterrenwacht van België.

In juni 1906 werden twee zware horizontale Bosch-Omori-seismometers geïnstalleerd, die net zoals de von Rebeur-Ehlert-slinger gebouwd werden door Bosch.

Het registratiemechanisme bestond uit een pluim die krassen maakte op gerookt papier.

De von Rebeur-Ehlert-slinger werd uit roulatie genomen op 13 maart 1909, de Bosch-Omori-toestellen op 22 maart 1911. Deze laatste werden in 1912 aan het Ministerie van Kolonies geschonken die ze overbracht naar Elisabethstad, het huidige Lubumbashi in de Democratische Republiek Congo.

In 1909 werd een 1000 kg zware horizontale Wiechert-slinger geïnstalleerd, gevolgd door een verticale Wiechert-slinger met een gewicht van 1300 kg in 1910. De registratie gebeurde op dezelfde manier als bij de Bosch-Omori-toestellen.









Het ondergronds seismisch laboratorium te Ukkel omstreeks 1912. Links de twee horizontale Bosch-Omori-seismometers, geïnstalleerd in 1906. Rechts de horizontale Wiechert-seismometer, geïnstalleerd in 1909. Aan de voorkant van het toestel bevonden zich twee rollen met gerookt papier waarop een pluim de oost-west- en de noord-zuid-componenten van de horizontale grondbewegingen registreerde. Aan de muur hangt een Spindler-Hoyer-slingeruurwerk dat diende om de tijd op de seismogrammen aan te duiden.


Pagina : 1 - 2 - 3 Volgende pagina
 Onze taken  Historiek  Seismische netwerken  Personeel  Contacten